Studime të mëparshme mbi çarjet dhe keqformimet kraniofaciale, të renditura sipas datës së publikimit. Përditësohet çdo muaj nga faqja e kërkimit.
📚 Arkivi: këtu do të gjeni publikimet e mëparshme, të renditura sipas datës (më të rejat së pari). ← Kthehu te kërkimi aktual
Arkivi · Burimi: PubMed / NCBI
Publikime të mëparshme, të renditura sipas datës
KirurgjiKrijuar nga IA, i paverifikuar profesionalisht2025-08
Studimi TOPS: Cffare tregon gjykimi me i madh i rastesuar i qiellzes per kohen kirurgjikale
Fell M, Phippen G, van Eeden S, Swan MC, Carlin JB et al.
Cleft Palate Craniofac J. 2025;62(8):1436-1442
🔍Pas 5 vjetësh, nuk u demonstrua asnjë ndryshim klinikisht relevant i të folurit midis operacionit në moshën 6 dhe 12 muaj.
📋 Për prindërit dhe pacientët
Gjykimi TOPS krahasoi mbylljen e qiellzes ne moshen 6 kunder 12 muajsh. Pas 5 vjetesh, dallimet ne te folur ishin te matshme, por klinikisht modeste. Perfundim: te dyja kohet jane te pranueshme; cilesia kirurgjikale ka rendesi me shume se mosha e sakte.
Ende jo e disponueshme në shqip — shfaqur në anglisht.
Lloji i studimit: Perspective article reviewing a randomised controlled trial (RCT)
Kufizim: This article is a commentary on the TOPS trial, not a new original study; detailed results derive from the original 2023 publication.
Rëndësia klinike: Both surgical timings (6 or 12 months) are medically defensible; surgical quality matters more than the exact timing.
The Timing of Primary Surgery (TOPS) trial was published August 2023 in the New England Journal of Medicine. This perspective article reviews the design and analysis of the trial, which compared palate closure at 6 months versus 12 months of age. After 5 years, speech differences were measurable but clinically modest.
LogopediKrijuar nga IA, i paverifikuar profesionalisht2025-08
Cila teknike kirurgjikale permireson me mire te folurin? Rishikim sistematik 2025
Inchingolo AD, Inchingolo AM, Di Palma G et al.
Bioengineering. 2025;12(8):877 (Open Access)
🔍Mbyllja e hershme e qiellzës së fortë përmirëson artikulimin – por asnjë protokoll nuk është superior në të gjitha nivelet.
📋 Për prindërit dhe pacientët
Ky rishikim sistematik (2014-2024) tregon se mbyllja e hershme e qiellzes se forte tenton te permiresoje artikulimin. Megjithate, teknika kirurgjikale dhe terapia e te folurit ndikojne gjithashtu ndjeshme. Nuk ekziston nje protokoll i vetem universalisht superior.
Ende jo e disponueshme në shqip — shfaqur në anglisht.
Lloji i studimit: Systematic review (2014-2024)
Kufizim: Substantial heterogeneity among included studies; no single protocol showed consistent superiority.
Rëndësia klinike: Early hard-palate closure appears to favour consonant articulation, but technique alone is not decisive – speech therapy follow-up remains central.
This systematic review (2014-2024) investigates how different surgical techniques influence speech outcomes in children with cleft palate. Early closure of the hard palate was linked to improved consonant articulation. However, surgical technique and subsequent speech therapy substantially modulate these outcomes. No single protocol showed uniform superiority.
KirurgjiKrijuar nga IA, i paverifikuar profesionalisht2024-05
Protokolli i Oslos vs. mbyllja e vonuar: 4.800 paciente, asnje fitues i qarte
Nollet PJPM, Kalaykova S, Kuijpers-Jagtman AM et al.
Int J Oral Maxillofac Surg. 2024;53(9):789-801
🔍Protokolli Oslo = të folur më të mirë në 5 vjet; mbyllja e vonuar = rritje më e mirë e fytyrës në 12 vjet – asnjë fitues i përgjithshëm.
📋 Për prindërit dhe pacientët
Ky rishikim me 4.831 paciente krahasoi protokollin e Oslos me mbylljen e vonuar. Oslo tregoi te folur me te mire ne 5 vjet; mbyllja e vonuar, rritje me te mire te kockave te fytyrës ne 12 vjet.
Ende jo e disponueshme në shqip — shfaqur në anglisht.
Kufizim: Included studies varied in quality; direct head-to-head comparisons between protocols were rare.
Rëndësia klinike: Choice of surgical protocol involves a trade-off between earlier speech outcomes (Oslo) and better midfacial growth (DHPCP) – no protocol is superior in every respect.
Systematic review and meta-analysis comparing the Oslo protocol and delayed hard palate closure protocols in 4,831 UCLP patients. Oslo protocol showed favourable speech outcomes at 5 years; DHPCP showed better midfacial growth at 12 years. No overall superior protocol was identified.
OrtodonciKrijuar nga IA, i paverifikuar profesionalisht2025-11
SARPE te pacientet me carje dhe anomali kraniofaciale: indikacionet dhe rezultatet 2025
Hu AC, Tolley PD, Ryan IA, Han NA, Swanson JW, Taylor JA et al.
Cleft Palate Craniofac J. 2025 (epub)
🔍SARPE mund të përdoret në mënyrë të sigurt edhe në sindromat komplekse kraniofaciale.
📋 Për prindërit dhe pacientët
Adoleshente dhe te rriturit me carje shpesh zhvillojne nje noful te siperm shume te ngushtë. SARPE e korrigjon kete kur ortodontia nuk eshte e mjaftueshme. Studimi tregon se SARPE mund te perdoret ne menyre te sigurt edhe ne sindromat komplekse kraniofaciale.
Ende jo e disponueshme në shqip — shfaqur në anglisht.
Lloji i studimit: Retrospective outcome study
Kufizim: Patient group includes several diagnoses (clefts, craniosynostosis and others); results are not broken down by specific diagnosis.
Rëndësia klinike: Supports SARPE as an option for transverse maxillary narrowing in craniofacial conditions.
SARPE (surgically assisted rapid palatal expansion) is performed to address transverse maxillary hypoplasia in patients with cleft and craniofacial diagnoses. This study analyses outcomes in patients with cleft lip and palate, craniosynostosis, and other craniofacial diagnoses undergoing SARPE.
KirurgjiKrijuar nga IA, i paverifikuar profesionalisht2025-04
Tre protokolle, 6.463 paciente: cili qasje per carjen e qiellzes -- studim i madh 2025
van Roey VL, Versnel SL, Heliovaara A et al. (Erasmus MC Rotterdam)
Int J Oral Maxillofac Surg. 2025;54(11):1043-1070
🔍OSPP dhe Oslo kanë më pak fistula palatine se DHPCP, por më shumë hiperrinofoni – asnjë protokoll nuk fiton në të gjitha nivelet.
📋 Për prindërit dhe pacientët
Ky rishikim i madh me 6.463 paciente nga 162 studime krahasoi tre strategji kirurgjikale. Rezultati: protokolli i Oslos dhe mbyllja ne nje kohe kishin me pak fistula palatine, por me shume hiperrinofoni. Mbyllja e vonuar kishte me pak VPI, por me shume fistula. Asnje protokoll nuk ishte superior.
Ende jo e disponueshme në shqip — shfaqur në anglisht.
Kufizim: Large number of included studies with varying methodology, limiting comparability between the three protocols.
Rëndësia klinike: One-stage palatoplasty (OSPP) and the Oslo protocol appear overall favourable compared with delayed hard-palate closure (DHPCP).
This systematic review and meta-analysis compared three UCLP treatment protocols: one-stage palatoplasty (OSPP), Oslo protocol, and delayed hard palate closure (DHPCP) in 6,463 patients across 162 studies. VPI incidence was significantly higher in Oslo (24%) versus DHPCP (9%), with OSPP intermediate (14%). Oronasal fistula rates were lower for OSPP and Oslo. Overall, OSPP and Oslo are favoured over DHPCP.
LogopediKrijuar nga IA, i paverifikuar profesionalisht2026-02
Hiperrinofonia pas kirurgjise se qiellzes: cila procedure sekondare ndihmon me shume? 1.774 paciente
Fasahat A, Omid M, Khanlar F, Maracy M (Isfahan Cleft Care Team)
Cleft Palate Craniofac J. 2026 (epub)
🔍Teknika Furlow arriti normën më të mirë të përmirësimit të hiperrinofonisë (85%), por shoqërohet me risk më të lartë të apnesë.
📋 Për prindërit dhe pacientët
Kur nje ze hundor vazhdon pas operacionit te qiellzes (VPI), nje operacion i dyte mund te ndihmoje. Ky rishikim me 1.774 paciente tregon: teknika Furlow arriti normat me te mira te permiresimit (85%), pasuar nga veli faringeal (85%). Veli faringeal ka risk me te larte per apnea e gjumit.
Ende jo e disponueshme në shqip — shfaqur në anglisht.
Kufizim: Inconsistent definitions of success across included studies complicate direct comparison of techniques.
Rëndësia klinike: Furlow Z-plasty and pharyngeal flap show the highest improvement rates for hypernasality, though pharyngeal flap carries greater sleep-apnoea risk – relevant to technique choice.
Systematic review and meta-analysis of 1,774 VPI patients across 31 studies comparing five surgical techniques: pharyngeal flap, sphincter pharyngoplasty, Furlow Z-plasty, buccal flap, and buccinator flap. Furlow palatoplasty showed the highest average improvement rate (85%), followed by pharyngeal flap (84.5%). Pharyngeal flap was associated with higher obstructive sleep apnea rates.
🔍Veli faringeal rrit rrezikun e apnesë së gjumit 2,45 herë krahasuar me procedurat e zgjatjes së qiellzës.
📋 Për prindërit dhe pacientët
Kur nje ze hundor vazhdon pas operacionit, ndonjehere perdoret veli faringeal. Ky studim tregon se veli faringeal rrit rrezikun e apnese se gjumit 2.45 here. Procedurat e zgjatjes se qiellzes kane risk me te ulet. Per femijete me ronkim ose apnea ekzistuese, veli faringeal nuk duhet te jete zgjedhja e pare.
Ende jo e disponueshme në shqip — shfaqur në anglisht.
Kufizim: Only 4 included studies; a relatively small overall evidence base for a meta-analysis.
Rëndësia klinike: The increased sleep-apnoea risk after pharyngeal flap surgery should inform counselling and postoperative monitoring.
Systematic review and meta-analysis comparing the risk of obstructive sleep apnea (OSA) following pharyngeal flap versus non-pharyngeal flap VPI procedures (751 subjects, 4 studies). Pharyngeal flap use was associated with a significantly greater risk of OSA (pooled risk ratio 2.45). Palatal lengthening procedures had a significantly lower OSA risk.
KirurgjiKrijuar nga IA, i paverifikuar profesionalisht2025-07
Korrigjim i hoces ne te njejten kohe? Vepercepimi i femijeve favorizon rinoplastitken primare
Ryan IA, Ng JJ, Kim J, Tolley PD, Jackson OA, Bartlett SP, Taylor JA, Swanson JW. (CHOP Philadelphia)
Cleft Palate Craniofac J. 2025;63(7):1885-1894
🔍Fëmijët me rinoplastitkë primare vlerësuan pamjen e hundes në moshën 10 vjeç ndjeshëm më mirë (CLEFT-Q: 75 vs. 57).
📋 Për prindërit dhe pacientët
A duhet te korrigjohet hunda njekohesisht me operacionin e buzes? Ky studim me 109 femije te moshes shkollore tregon se ata me korrigim hundor ne operacionin e pare vleresuan pamjen e hundes ne moshen 10 vjec shume me pozitivisht (CLEFT-Q 75 vs. 57). Ata gjithashtu kishin nevoje per me pak operacione sekondare.
Ende jo e disponueshme në shqip — shfaqur në anglisht.
Lloji i studimit: Retrospective comparative study (patient-reported outcomes) (n = 109 pacientë)
Kufizim: Retrospective and single-centre; who received primary rhinoplasty was not randomised.
Rëndësia klinike: Supports considering nasal correction already at primary lip repair to reduce the need for later secondary surgery.
Retrospective study of 109 patients with cleft lip comparing patient-reported outcomes (CLEFT-Q) in those who did or did not undergo primary rhinoplasty at time of lip repair. Primary rhinoplasty was associated with improved self-perception of nasal appearance in school-aged children (CLEFT-Q nose score 75 vs 57). Patients without primary rhinoplasty were significantly more likely to undergo secondary rhinoplasty later.
KirurgjiKrijuar nga IA, i paverifikuar profesionalisht2025-06
Korrigjimi i hundes gjate operacionit te buzes: meta-analize e madhe konfirmon perfitimet -- 65 studime
Alanazi F, Alonazi M, Hazazi MT, AlQahtani SM, Alenezi M
J Craniofac Surg. 2025;37(3-4):450-458
🔍Rinoplastitka primare është pothuajse dy herë më efektive sesa vetëm kirurgjia e buzes (RR 1,87); vetëm 14% e rasteve kanë nevojë për operacion të dytë hundor.
📋 Për prindërit dhe pacientët
Kjo meta-analize e madhe (65 studime, 4.337 raste) tregon se korrigjimi nazal simultane gjate operacionit te buzes eshte pothuajse dy here me efektiv sesa vetem kirurgjia e buzes. Nje rezultat i mire arrihet ne 73.6% te rasteve unilaterale dhe 88% te atyre bilaterale. Vetem 14% e rasteve unilaterale kane nevoje me vone per nje tjeter operacion hundor.
Ende jo e disponueshme në shqip — shfaqur në anglisht.
Kufizim: Wide range of included surgical techniques and follow-up periods across studies.
Rëndësia klinike: Confirms, with a large evidence base, the benefit of primary rhinoplasty over lip repair alone.
Systematic review and meta-analysis of 65 studies (4,337 records screened) on primary rhinoplasty effectiveness in cleft lip. Primary rhinoplasty was significantly more effective than cleft repair alone (RR 1.87). Success rate 73.6% for unilateral, 88% for bilateral cases. Only 14% required additional surgeries for unilateral deformities.
LogopediKrijuar nga IA, i paverifikuar profesionalisht2024-10
Sa besueshem matet e folura e femijeve me carje te qiellzes? Regjistri suedez, 121 dhjetevjecarë
Klinto K, Schaar Johansson M, Andersson M et al. (Lund University, Schweden)
Cleft Palate Craniofac J. 2024;62(12):2167-2174
🔍Matja e artikulimit të bashkëtingëlloreve tregoi riprodhueshmëri të shkëlqyer midis vlerësuesve të ndryshëm (ICC 0,93).
📋 Për prindërit dhe pacientët
Qe rezultatet e trajtimit te krahasohen mes klinikave, testet e te folurit duhet te jene te besueshme. Ky studim suedez teston regjistrin e te folurit per femije me carje qiellze ne 121 dhjetevjecare: matja e artikulimit te bashketingelloreve ishte shkellqyeshme e reproduktueshme (ICC 0.93).
Ende jo e disponueshme në shqip — shfaqur në anglisht.
Lloji i studimit: Reliability study (registry data) (n = 121 fëmijë)
Kufizim: Only one national registry (Sweden) was studied; generalisability to other countries/registries was not tested.
Rëndësia klinike: Confirms that standardised speech metrics can be reliably used in quality registries – important for comparisons across centres.
Reliability study of speech variables in the Swedish quality registry for cleft lip and palate. 121 ten-year-olds with CLP assessed by 6 independent raters. Excellent reliability for percentage of consonants correct (ICC 0.93) and non-oral errors (ICC 0.80). Findings support use of standardised speech assessment in clinical quality registers.
API PubMed E-utilities (falas, publike) — Çdo muaj merren automatikisht botime të reja nga Cleft Palate-Craniofacial Journal, Journal of Craniofacial Surgery dhe revista të tjera të specializuara.
2
API Claude (Haiku) — Çdo abstrakt shkencor përkthehet në 3 fjali të kuptueshme. Kostoja për artikull: ~0.002 CHF.
3
Cloudflare Worker (cron, 1×/muaj) — Worker-i merr të dhënat nga PubMed, thërret Claude dhe e shkruan rezultatin direkt në këtë faqe.
4
HTML nga ana e serverit — Artikujt ofrohen si përmbajtje e vërtetë e faqes, jo të ngarkuar më vonë përmes JavaScript-it. Kështu ato janë të lexueshme edhe nga motorët e kërkimit dhe sistemet e IA-s pa ekzekutim të JavaScript-it.
Abstraktet origjinale janë në anglisht. Përmbledhjet në gjuhë të thjeshtë janë krijuar automatikisht nga Claude (Anthropic) dhe janë etiketuar si «Krijuar nga IA, i paverifikuar profesionalisht» — ato shërbejnë vetëm për orientim dhe nuk zëvendësojnë këshillën mjekësore. Artikujt e verifikuar redaksionalisht ose mjekësisht janë etiketuar përkatësisht.
Shënim: Përmbajtja e kësaj faqeje shërben për informim të përgjithshëm dhe nuk zëvendëson këshillën, diagnozën apo trajtimin mjekësor individual. Të dhënat për mbulimin e kostove nga sigurimet nuk janë të detyrueshme; vendimtar është vlerësimi i rastit individual nga siguruesi përgjegjës. Për pyetje drejtojuni ekipit tuaj mjekësor.